ลำพังเราเชื่อในพระพุทธองค์อย่างเดียว ยังไม่สามารถที่จะเป็นสรณะที่พึ่งที่ระลึกถึง ที่จะทำให้เราหลุดพ้นได้ แต่เราจะต้องน้อมนำมาสู่ภาคปฏิบัติ เมื่อเราเชื่อแล้ว เราเชื่อต่อไปว่า เราจะต้องดำเนินชีวิตของเราให้สอดคล้องกับวิถีทางที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้วางไว้เป็นแนวทาง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นเปรียบเสมือนนายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญตรัสบอกกับมนุษย์ว่ามนุษย์กำลังมีโรคร้าย โรคร้ายของมนุษย์นั้นมีเหตุที่มา โรคร้ายที่ว่านี้ก็คือความทุกข์ โรคร้ายที่ว่านี้ มียารักษา ท่านก็เขียนใบสั่งยาให้ มรรคมีองค์8ก็คือใบสั่งยาที่เราแต่ละคนต้องเพียรพยายามแสวงหากินยา แล้วก็จะสามารถหายจากโรคภัยไข้เจ็บได้ พ้นจากความทุกข์ได้เช่นเดียวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นี่คือความเข้าใจในเรื่องพุทธะที่แท้จริงที่บอกว่า “พุทธังสะระณังคัจฉามิ” หากเรามีความเข้าใจตามนี้ เราน้อมนำพุทธะให้เกิดในจิตใจของเรา น้อมนำพุทธะไปสู่ในภาคปฏิบัติ เมื่อเราพูดถึง “ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ” ขอระลึกถึงพระธรรมเป็นที่พึ่งที่ระลึกก็เหมือนกัน เราหมายถึงคุณสมบัติพิเศษอันทำให้บรรลุรู้แจ้งเป็นพุทธะ ธรรมะอันประเสริฐนี้มีอยู่ทั่วไป เป็นคำศัพท์เดียวกับคำว่าธรรมชาติซึ่งมีอยู่ทั่วไป การเข้าถึงซึ่งความรู้แจ้งในธรรมชาตินี้ พูดเป็นนามธรรมหมายความว่าอย่างไร ในเทปอีกม้วนหนึ่งอาตมาได้พูดไว้ว่าร่างกายของเรานี้เป็นอาจารย์ใหญ่ของเรา หมายความว่าอย่างไร คุณโยมที่เคยสวยสดงดงาม บัดนี้สังขารร่างกายมันก็เสื่อมโทรมลงพิจารณาแต่ละส่วน นัยน์ตาที่เคยสดใส บัดนี้มันก็มัวฝ้าลง คนบางคนไม่เคยต้องใส่แว่นตา ตาสวยมาก พออายุมากขึ้นก็ต้องใส่แว่นตา คุณโยมเห็นมั๊ยว่าธรรมชาติของร่างกายของเรานั้น มันเป็นอย่างนี้ไม่มีใครฝืนได้ มือของคุณโยมนี้เคยสวยมาก ใส่แหวนนี่ โอ้โห! สวยเหลือเกินผิวหนังเต่งตึง บัดนี้มันก็เหี่ยวลง บัดนี้มันก็กร้านขึ้น บัดนี้มันก็คล้ำลง นี่ก็คือครูใหญ่ นี่ก็คือธรรมชาติที่เป็นธรรมดา มันจะเกิดอย่างนี้กับคุณโยมและมันก็จะเกิดอย่างนี้กับทุกๆคนที่มีสังขาร เห็นไหมคะว่าครูใหญ่ของเราอยู่ที่ตัวเราเอง